Diesel merk coin pocket niet onderscheidend en nietig
7 juni 2019
Nieuw logo! Heb ik de auteursrechten en hoe verder te beschermen?
7 september 2019

Verbod stereotypering in reclame in VK van kracht. Nederland kent nog geen specifieke regels tegen stereotypering.

Britse reclamecode verbiedt schadelijke stereotypering

Het verbod op stereotypering in reclame is 14 juni jl. ingegaan in het Verenigd Koninkrijk (Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland). Volgens de Britse reclamecode (artikelen 4. en 4.9 CAP-code) van de ASA (Advertising Standards Authority) mogen advertenties geen genderstereotypen bevatten die schade kunnen berokkenen. Advertenties waarin de spot wordt gedreven met personages gebaseerd op seksuele geaardheid of genderidentiteit, of die stereotypen gebruiken op een manier die vernederend of ridiculiserend is, kunnen als beledigend of schadelijk worden beschouwd.

Hoe zit het in Nederland?

De Nederlandse Reclame Code (NRC) en wetgeving (zoals oneerlijke handelspraktijken en Mediawet) kennen (nog) geen specifieke regels met betrekking tot stereotypering. Alleen algemene verbodsregels die op stereotypering van toepassing kunnen zijn. Zo mag reclame niet in strijd zijn met de wet (zoals discriminatieverbod), goede smaak en fatsoen en goede zeden (artikelen 2 en 3 NRC). Tot op heden heeft de RCC (Reclame Code Commissie) nog geen reclames verboden vanwege ongeoorloofde stereotypering (stigmatisering en/of discriminatie). Meestal, omdat daarvan geen sprake van was vanwege het absurdistische of humoristische karakter van de reclame-uiting. Zie bijvoorbeeld de uitspraken Suitsupply-billboard en Specsavers-zeemeeuw.

Ongeoorloofde stereotypering

Voorbeelden van ongeoorloofde stereotypering (genoemd door de ASA) zijn advertenties die:
– een man met zijn voeten omhoog en familieleden toont die rotzooi rond een huis creëren, terwijl een vrouw als enige verantwoordelijk is voor het opruimen van de rotzooi;
– een man of een vrouw weergeeft die een taak niet kan uitvoeren, specifiek vanwege hun geslacht, bijvoorbeeld het onvermogen van een man om luiers te verschonen;
– het onvermogen van een vrouw om een auto te parkeren;
– een persoon bevat met een lichaamsbouw die niet overeenkomt met een ideaal dat stereotiep met zijn of haar geslacht wordt geassocieerd, en waarbij de advertentie impliceert dat zijn of haar lichaamsbouw een belangrijke reden is waarom hij of zij niet succesvol is, bijvoorbeeld in zijn of haar romantische of sociale leven;
– de nadruk wil leggen op het contrast tussen de stereotiepe persoonlijkheid van een jongen (bv. lef) en de stereotiepe persoonlijkheid van een meisje (bv. zorgzaam);
– gericht is op nieuwe moeders en suggereert dat er aantrekkelijk uitzien of een huis opgeruimd houden een prioriteit is boven andere factoren, zoals hun emotionele welzijn;
– die een man belachelijk maakt voor het uitvoeren van stereotiepe ‘vrouwelijke’ rollen of taken.

Wel geoorloofd

De Britse regels verbieden geen advertenties waarin:
– een vrouw boodschappen doet of een man aan het klussen is;
– glamoureuze, aantrekkelijke, succesvolle, ambitieuze of gezonde mensen of levensstijlen worden getoond;
– slechts één geslacht wordt vertoond, ook in advertenties voor producten die ontwikkeld zijn voor en gericht zijn op één geslacht.
– genderstereotypen worden getoond om hun negatieve effecten te bestrijden.

Lees hier meer informatie over de nieuwe regels.